Mersin’de artan hayat pahalılığı, vatandaşın alışveriş alışkanlıklarını da değiştirdi. Semt pazarlarında bazı tüketiciler, fiyatların düşebileceği umuduyla alışverişini akşam saatlerine bırakırken, pazarcı esnafı da elde kalan ürünleri satabilmek için gün sonuna doğru indirim yapabiliyor. Ancak bu durum her ürün ve her pazarda aynı şekilde gerçekleşmiyor.
Gıda fiyatlarındaki yükseliş ve hane bütçelerindeki daralma, Mersin’de semt pazarlarında da kendisini hissettiriyor. Özellikle dar gelirli vatandaşlar, aynı ürünü daha uygun fiyata alabilmek için pazarın kapanış saatlerini tercih etmeye başladı.
Sabah saatlerinde daha fazla ürün seçeneği bulunurken, akşam saatlerinde bazı tezgâhlarda fiyatların aşağı çekildiği görülüyor. Pazarcılar özellikle ertesi güne kalması zor olan domates, yeşillik, şeftali, üzüm ve benzeri ürünlerde günün sonuna doğru indirim yapabiliyor.
Vatandaş bütçesine göre saat seçiyor
Ekonomik şartların ağırlaşmasıyla birlikte pazar alışverişinde yalnızca ürün değil, alışveriş saati de önem kazandı. Sabah saatlerinde pazara gelen vatandaşlar daha kaliteli ve seçilebilir ürünlere ulaşırken, akşam saatlerini tercih edenler daha düşük fiyat arayışına giriyor.
Özellikle kalabalık ailelerde haftalık mutfak harcamasının önemli bir bölümünü sebze ve meyve oluşturması, birkaç liralık fiyat farkını dahi önemli hale getiriyor.
Birçok vatandaş, günlük bütçesini koruyabilmek için “pazarın sonunu bekleme” yöntemini tercih ederken, bazı tüketiciler ise ürün çeşidinin azalması nedeniyle erken saatlerde alışveriş yapmayı sürdürüyor.
Esnaf da ürünü elde bırakmak istemiyor
Semt pazarlarında fiyatların akşam saatlerinde düşmesinin temel nedenlerinden biri ürünlerin elde kalma riski. Özellikle sıcak havalarda sebze ve meyvelerin taşınması ve ertesi güne saklanması esnaf açısından ek maliyet oluşturuyor.
Bu nedenle pazarcılar, gün sonunda kalan ürünü yeniden araca yüklemek yerine belirli ürünlerde fiyat indirimi yapabiliyor. Ancak dayanıklı ürünlerde aynı indirim her zaman görülmeyebiliyor.
Patates, soğan ve bazı meyveler ertesi güne daha kolay taşınabildiği için fiyat değişimi sınırlı kalırken, çabuk bozulabilen ürünlerde indirim ihtimali daha yüksek oluyor.
Hayat pahalılığı pazardaki alışkanlıkları değiştirdi
Son dönemde temel gıda harcamalarının aile bütçesi içindeki payının yükselmesi, vatandaşları daha hesaplı alışveriş yöntemlerine yöneltiyor.
Bir dönem “taze ürünü erken saatte alma” alışkanlığı öne çıkarken, bugün özellikle emekliler, öğrenciler ve dar gelirli aileler açısından “daha uygun ürünü hangi saatte bulabilirim?” sorusu öne çıkıyor.
Mersin’de semt pazarlarında gün sonu alışverişi bu nedenle sadece bir tercih değil, birçok vatandaş için ekonomik bir yöntem haline gelmiş durumda.
Her pazarda aynı değil
Uzmanlar ve esnafın genel yaklaşımına göre akşam indiriminin sabit bir kural olmadığına dikkat çekiliyor. Pazarın bulunduğu mahalle, müşteri yoğunluğu, ürün miktarı ve hava sıcaklığı gibi faktörler fiyatları etkileyebiliyor.
Bu nedenle bir pazarda akşam saatlerinde ciddi fiyat düşüşü yaşanırken, başka bir pazarda fiyatların gün boyunca aynı kaldığı görülebiliyor.
Ancak ekonomik koşullar nedeniyle Mersin’de tüketicinin artık yalnızca “ne alacağını” değil, “ne zaman alacağını” da hesaplaması, hayat pahalılığının günlük yaşama nasıl yansıdığını ortaya koyuyor
