Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Kongre Merkezinde düzenlenen “Engelsiz Türkiye Yüzyılı Dünya Engelliler Günü Buluşması”nda, engelli vatandaşların sorunlarını çözmenin ve hayatlarını kolaylaştırmanın devletin birincil öncelikleri arasında olduğunu vurguladı. Programın açılışında salondakileri selamlayan Erdoğan, 3 Aralık Dünya Engelliler Gününü kutlayarak, “Bu önemli günün engelli kardeşlerimiz, aileleri ve milletimizin tamamı için hayırlara vesile olmasını diliyorum” dedi.
AK Parti Sosyal Politikalar Başkanlığına, programa emeği geçenlere ve ödül almaya hak kazanan kurumlara teşekkür eden Erdoğan, engellilerin talepleri doğrultusunda yeni adımlar atmaya devam edeceklerini belirterek, “Engelli vatandaşlarımızın sorunlarını çözüme ulaştırmak, yaşamın her alanında erişilebilirlik ilkesini hayata geçirmek devlet olarak bizim temel sorumluluğumuzdur” ifadelerini kullandı.
Bu alanda yürütülen çalışmaların, merkezi idare, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve iş dünyasının iş birliğini zorunlu kıldığına dikkat çeken Erdoğan, toplumda engellilere yönelik artan duyarlılığı memnuniyetle izlediklerini söyledi. Engellilerin sosyal hayata ve iş yaşamına katılımını kolaylaştıran herkese teşekkür eden Cumhurbaşkanı, “Hem hükümet hem de AK Parti olarak sosyal hizmetler ve özellikle engellilere dönük politikalar bağlamında çok iyi bir karneye sahibiz” değerlendirmesini yaptı.
Erdoğan, sahada yapılan tespitleri hukuki ve idari reformlarla desteklediklerini, engelli haklarını yalnızca Türkiye’de değil uluslararası alanda da savunduklarını hatırlattı. “Biz, ‘Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız’ buyuran bir peygamberin ümmetiyiz” diyen Erdoğan, yapılan tüm hizmetleri samimiyetle ve aşkla hayata geçirdiklerini söyledi. Buna rağmen farkına varmadan hata ya da eksiklikler olabileceğini dile getiren Cumhurbaşkanı, “Kırılan kalbi onarılmamış, mahzun edilen gönlü alınmamış, gerekli imkân sağlanmamış tek bir engelli kardeşimiz kalmayıncaya kadar fedakârca çalışmaya devam edeceğiz” mesajını verdi.
Yaşlılar, ihtiyaç sahipleri, şehit yakınları ve gazilerin de 7 gün 24 saat esasına göre hizmet almaya devam edeceğini belirten Erdoğan, sosyal hizmet alanındaki sorumlulukları “adanmışlık ruhuyla” sürdüreceklerini ifade etti. Türkiye’yi diğer milletlerden ayıran temel vasfın insan, adalet ve merhamet merkezli bir medeniyet anlayışı olduğunu belirten Erdoğan, “Asırlardır düşüncemizin merkezinde daima insan vardır; ‘İnsanı yaşat ki devlet yaşasın’ düsturu vardır” dedi.
Konuşmasında Selçuklu’dan bugüne uzanan medeniyet çizgisine, Mevlana’nın metaforuna, ahi teşkilatlarına, vakıflara ve şifahanelere atıf yapan Erdoğan, “Fukara kalbine her kim dokuna, dokuna sinesi Allah okuna” mısralarını hatırlatarak, kalp kırmaktan ve gönül incitmekten daima sakındıklarını söyledi. Sosyal devlet anlayışının köklerinin tarihsel olarak bu müşfik devlet geleneğine dayandığını kaydeden Erdoğan, geçmişte hasta ve engellilerin hem topluma kazandırıldığını hem de devlet yönetiminde önemli görevler üstlendiklerini anlattı.
Bu çerçevede, özellikle Sultan II. Abdülhamid döneminde engelliler için açılan okullara değinen Erdoğan, 1899’dan itibaren engellilere daha nitelikli eğitim imkânı sunan kurumların hayata geçirildiğini, Sadrazam Kamil Paşa ve Maarif Nazırı Münif Paşa’nın bu süreçte önemli rol oynadığını söyledi. Bu okulların müfredatında müzik ve resmin yanı sıra matematik, coğrafya, kozmografya ve mimarlık gibi derslerin de bulunduğunu, böylece engellilerin kimseye muhtaç olmadan memlekete hizmet edebilecek bir donanıma kavuşturulduğunu ifade etti.
“Biz böylesine kâmil bir devletin ve güçlü bir geleneğin mirasçılarıyız” diyen Erdoğan, bugün sosyal hizmet alanındaki tüm çalışmaların da bu birikimin hakkını verecek şekilde yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Göreve geldikleri 2002 yılında engelli vatandaşların sosyal hayata katılımının son derece sınırlı olduğunu, eğitim, istihdam ve erişilebilirlikte ciddi sorunlar bulunduğunu belirten Erdoğan, “Engelli bireylerin haklarını güvence altına alan çağdaş bir sistem kurulmamıştı. Biz bu tabloyu reddettik ve sistemi adeta baştan inşa ettik” dedi.
Bu kapsamda 2005’te Engelliler Hakkında Kanun’un yürürlüğe girdiğini, 2009’da Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’yi onaylayarak uluslararası alanda güçlü bir irade ortaya koyduklarını hatırlatan Erdoğan, 2010 anayasa değişikliğiyle engellilere yönelik ayrımcılığın açıkça yasaklandığını ve engelli haklarının anayasal güvence altına alındığını söyledi. 2013’te başlatılan ücretsiz seyahat uygulamasıyla, şehir içi kara, deniz ve demiryolu ulaşımının yaşlı ve engelliler için ücretsiz hale getirildiğini, son 10 yılda 10 milyondan fazla engellinin yüksek hızlı tren ve ana hat trenlerinden ücretsiz yararlandığını ifade etti.
Erişilebilirlik alanında da önemli mesafe alındığını belirten Cumhurbaşkanı, kamu binaları, toplu taşıma araçları ve açık alanlar için 3 bin 992 erişilebilirlik belgesi verildiğini, bu yıl Engelliler Haftası’nın son günü olan 16 Mayıs’ın Ulusal Erişilebilirlik Günü ilan edildiğini aktardı. Özel eğitim okullarının yaygınlaştırıldığını, rehabilitasyon hizmetlerinin güçlendirildiğini, üniversitelerde engelli öğrenci birimleriyle yükseköğretimde kapsayıcılığın artırıldığını dile getirdi.
İstihdamın, engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit ve bağımsız katılımının en güçlü araçlarından biri olduğuna dikkat çeken Erdoğan, 2002’de kamuda 5 bin olan engelli memur sayısının bugün 83 bine ulaştığını hatırlattı. İşverenlere sağlanan teşviklerle özel sektörde de engelli istihdamının desteklendiğini belirten Cumhurbaşkanı, sosyal yardımların insan onurunu esas alan bir bakış açısıyla yeniden tasarlandığını söyledi.
Bakıma ihtiyaç duyan engellilerin mümkün olduğunca aileleriyle ve kendi sosyal çevrelerinde yaşamalarını önemsediklerini vurgulayan Erdoğan, 2002’de 5 bin kişinin yararlandığı evde bakım desteğinden bugün yaklaşık 520 bin vatandaşın faydalandığını, bu kapsamda aylık 11 bin 702 lira ödeme yapıldığını ifade etti. Ülke genelinde sayısı 143’e ulaşan gündüzlü bakım merkezlerinde engellilerin sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere katıldığını belirten Erdoğan, Aile Bakanlığına bağlı 106 ve özel sektöre ait 331 merkez olmak üzere toplam 437 bakım merkezinde 40 bine yakın engelliye yatılı hizmet sunulduğunu, özel merkezlerde kalanların yüzde 94,4’ünün ücretini devletin karşıladığını söyledi.
Erken tanı ve aile temelli müdahalenin önemine işaret eden Erdoğan, gelişimsel riski veya engeli olan çocuklar için Ankara, Bursa, Kahramanmaraş ve Mersin’de Erken Çocukluk Gelişimi Merkezleri’nin devreye alındığını, bu merkezlerde sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlerin bütüncül şekilde sunulduğunu aktardı. Ailelerin sürecin tam merkezinde yer aldığını vurgulayan Erdoğan, hiçbir çocuğun geride bırakılmaması için bu uygulamanın 81 ile yaygınlaştırılacağını söyledi.
Engellilerle ilgili yeni bir müjde de paylaşan Erdoğan, 2030 Engelsiz Vizyon Belgesi ile engelli politikalarının bütüncül bir stratejiye bağlandığını, birinci Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı ile hedeflerin önemli bir kısmına ulaşıldığını hatırlatarak, 2026–2028 yıllarını kapsayan ikinci eylem planının hazırlıklarına başlandığını, detayların yakında kamuoyuna açıklanacağını bildirdi.
“Şunu bir kez daha ifade etmek istiyorum: Sizler bu ülkenin eşit, güçlü ve onurlu vatandaşlarısınız” diyen Erdoğan, engellilerin hayatını kolaylaştırmanın, en yüksek standartlarda hizmet sunmanın ve sorunları çözüme ulaştırmanın devletin görevi olduğunu vurguladı. “Devlet bunun için vardır, biz bunun için bu makamlardayız” diyen Cumhurbaşkanı, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da engelli vatandaşların yanında olmaya devam edeceklerini, Türkiye Yüzyılı’nı “engelsiz Türkiye yüzyılı” yapma kararlılığında olduklarını söyledi.
Programın sonunda görme engelli yazar Zeren Türkyılmaz, “Karanlıkta Parlayan Işık Hazreti Muhammed’in Hayatı” adlı kitabını Cumhurbaşkanı Erdoğan’a takdim etti. Türkyılmaz ayrıca, engelliler için yapılan çalışmalardan dolayı Erdoğan’a teşekkür ederek kendisine bir de çiçek verdi.
