MÜSİAD Mersin Şube Başkanı Mehmet Sait Kayan, Hürmüz Boğazı ekseninde derinleşen gerilimin artık yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel lojistik düzenini ve ticaret koridorlarını da yeniden şekillendirdiğini söyledi. Yeni rota arayışlarının hızlandığını belirten Kayan, Türkiye’nin enerji arzında çeşitlendirme kapasitesi, diplomatik hareket alanı ve lojistik altyapısıyla bu süreçte öne çıktığını, Mersin’in ise lojistik gücüyle bu yeni dönemde daha kritik bir konuma gelebileceğini kaydetti.
Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD) Mersin Şube Başkanı Mehmet Sait Kayan, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin artık geçici bir jeopolitik dalgalanma olarak okunamayacağını söyledi. Kayan, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının önemli bir bölümünün geçtiği bu hatta yaşanan her kırılmanın, enerji maliyetlerinden navluna, sigortadan tedarik sürelerine kadar küresel ticaret zincirini doğrudan etkilediğini belirtti. Kayan, ticari dengelerin değiştiğini, kartların yeniden karıldığını ve bu süreçte yeni rota arayışlarının hızlandığını ifade etti.
“HÜRMÜZ ARTIK YALNIZCA PETROL FİYATLARININ KONUSU DEĞİL”
Kayan, Hürmüz’de yaşanan gelişmelerin yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak, burada asıl konuşulması gereken başlığın enerji güvenliği ile lojistik güvenliğinin aynı anda sarsılması olduğunu söyledi. İran’ın “hasmane olmayan” gemilerin koordinasyonla geçişine izin verileceğine ilişkin açıklamasının bile küresel taşımacılık açısından yeni bir belirsizlik katmanı oluşturduğunu belirten Kayan, bunun uluslararası sevkiyat planlamasında ezberleri bozduğunu kaydetti.
Kayan, büyük ekonomilerin artan maliyet baskısıyla birlikte ateşkes, çıkış ve alternatif güzergâh senaryolarını daha yüksek sesle konuşmaya başlamasının temel nedeninin de bu ekonomik baskı olduğunu dile getirdi. Küresel ölçekte artık sadece savaşın değil, savaşın maliyetinin konuşulduğunu belirten Kayan, bu tablonun enerji piyasasının ötesine geçerek ticaretin ana omurgasını etkilediğini söyledi.
“YENİ ROTA ARAYIŞLARI HIZLANIYOR AMA ALTERNATİFLER HENÜZ YETERLİ DEĞİL”
Kayan, Suudi Arabistan’ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden petrol sevkiyatını artırmasının yeni rota arayışlarının en somut örneklerinden biri olduğunu söyledi. Saudi Aramco’nun Doğu-Batı boru hattı üzerinden Kızıldeniz çıkışını daha yoğun kullanmaya başladığına dikkat çeken Kayan, buna rağmen bu tür alternatiflerin Hürmüz Boğazı’nın taşıdığı stratejik yükü bütünüyle ikame etmeye yetmeyeceğini belirtti. Kayan, bugün dünyada alternatiflerin devreye girdiğini ancak mevcut sistemin hâlâ büyük ölçüde Hürmüz güvenliğine bağlı olduğunu, bu nedenle krizin sadece geçici bir sevkiyat problemi değil, küresel enerji mimarisini ilgilendiren yapısal bir kırılma anlamı taşıdığını ifade etti.
“KRİZİN DERİNLEŞMESİ HALİNDE DENİZ YOLLARININ ÖTESİ KONUŞULUR”
Kayan, gerilimin uzaması durumunda riskin sadece boğaz geçişiyle sınırlı kalmayacağını, karadaki enerji arz noktalarının, terminallerin ve kritik altyapıların da daha fazla gündeme gelebileceğini kaydetti. Bu nedenle bugün yalnızca bir geçiş hattı krizinin değil, enerji güzergâhlarının güvenliği krizinin yaşandığını belirten Kayan, küresel ticaretin bundan sonraki dönemde rota güvenliğini fiyat kadar önemli bir kriter olarak değerlendireceğini söyledi.
