Mersin’in Silifke ilçesinde çok sayıda aile, Toros Dağları’nın eteklerinde meşe ağaçlarından elde ettikleri kömürle geçimini sağlıyor. Ateş başında nöbet tutup toz içinde çalışan üreticiler, yıllardır helal kazançla yaşamlarını sürdürüyor. Orman varlığı yüzde 53 olan Mersin’de öne çıkan üretimlerden biri de meşe kömürü. Tapulu arazilerde yetişen meşe ağaçları sayesinde özellikle 20–25 kişilik kalabalık ailelerce yapılan üretim, yoğun emek ve zahmetiyle biliniyor. Keşli Türkmenli Mahallesi’nin 1.500 rakımlarında Saraç ailesi, “altın ve kara elmas” diye adlandırdıkları meşe kömürünü 33 yıldır aralıksız üretiyor.
“Zahmetli ve tehlikeli”
1992’den bu yana üretim yaptıklarını belirten baba Sait Saraç, Silifke’de ailesiyle mangal kömürü ürettiklerini anlatarak, meşe kömürünün narenciye gibi diğer ağaçlardan elde edilenden farklı ve kaliteli olduğuna dikkat çekti: “Pınar meşenin kömürü çok kalitelidir.”
Süreci şöyle özetledi: “Odunlar kesilip depoya geliyor; 15–22 gün yanıyor. Bitince üstüne naylon örtüp hava aldırmıyoruz; yaklaşık 10 gün soğutuyor, sonra çıkarıp satışa hazırlıyoruz. İş zahmetli ve tehlikeli. 24 saat nöbet şart; rüzgâr varsa yarım saatlik boşluk bile zarara neden olur, odunlar kül olur.”
Üretim ve fiyatlar
Saraç, bu yıl sıcak hava nedeniyle üretimin 80 ton civarında kaldığını, genel olarak yılda 80–150 ton arası üretim yaptıklarını söyledi. Toptan kilogram satış fiyatının 35–42 TL bandında olduğunu vurgulayan Saraç, “Bizden 35–40 TL’ye alınan ürünün marketlerde 80–150 TL arasında satıldığını görüyoruz. Ailece çalışmamıza rağmen kârımız yüzde 20–30 seviyesinde. Aradaki fark vicdanlara kalmış; birçok üründe benzer uçurumlar var.” dedi.
Üreticilerden Sinan Esen de ocak yakıldığında gece gündüz nöbet tuttuklarını, yoğun toz içinde çalıştıklarını belirterek, “Kendi işimiz olduğu için başımızda kimse yok; ona rağmen işin disiplini sürekli dikkat gerektiriyor.” ifadelerini kullandı.
